Dyftong
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Dyftong, dwugłoska (gr. δίφθογγος diphthongos - "dwubrzmiący") – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy dwa dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski.
Najczęściej występują dyftongi /AI/, /EI/, /OI/, /UI/, /AU/, /EU/.
W języku polskim przykładami występowania dyftongów są wyrazy: maj = m/AI/, hydraulik = hydr/AU/lik, automat = /AU/tomat, Europa = /EU/ropa i wiele innych, pochodzących z języka greckiego i łaciny.
Dyftong /AI/ występuje np. w niemieckim wyrazie leider (wym. laj-der), gdzie jest oznaczony dwiema literami ei; dyftong /EI/ słychać w angielskim gray itd.
Dyftongi stanowiąc połączenie dwóch dźwięków samogłoskowych są z natury rzeczy niestabilne i zdradzają tendencje do przekształcania się w pojedyczne samogłoski. Proces taki nazywa się monoftongizacją.
Spis treści |
W języku angielskim (Received Pronunciation) wyróżnia się 8 dyftongów, które dzieli sie na dwie grupy (patrz tabelka):
| CENTRING | ENDING | ||||||
| kończące się na "ə" (szwa) | kończące się na "ɪ" | kończące się na "ʊ" | |||||
| /ɪə/jak w beard | /eə/jak w air | /ʊə/jak w tour | /eɪ/jak w pain | /aɪ/jak w I, time | /ɔɪ/jak w join | /əʊ/jak w home | /aʊ/jak w house |
Dyftong, to dźwięk składający się z ruchu, "ślizgu" od jednej samogłoski do innej. Pierwsza samogłoska jest:
- dłuższa (trwa ok 3/4 całego dyftongu)
- mocniejsza
- głośniejsza
Nazwy grup związane są z samogłoską, która kończy dyftong:
- CENTRING (center - środek)- ruch w tych dyftongach jest skierowany do ə (szwa), która jest w centrum diagramu głosek.
- ENDING (end - koniec) - dyftongi te kończą się na ɪ lub ʊ
W języku czeskim istnieją trzy dyftongi:
- /aʊ̯/ jak w auto (niemal wyłącznie w słowach obcego pochodzenia)
- /eʊ̯/ jak w euro (tylko w słowach obcego pochodzenia)
- /oʊ̯/ jak w koule
Grupy samogłosek ia, ie, ii, io oraz iu w obcych słowach nie są uznawane jako dyftongi, wymawiane są jak [ɪja, ɪjɛ, ɪjɪ, ɪjo, ɪju] czyli z /j/ pomiędzy samogłoskami.
[ FińskiW języku fińskim występują następujące dyftongi
- /ai/ jak w laiva
- /ei/ jak w keinu
- /oi/ jak w poika
- /ui/ jak w uida
- /yi/ jak w lyijy
- /æi/ jak w äiti
- /øi/ jak w öisin
- /au/ jak w lauha
- /eu/ jak w leuto
- /iu/ jak w viulu
- /ou/ jak w koulu
- /ey/ jak w leyhyä
- /iy/ jak w siistiytyä
- /æy/ jak w täysi
- /øy/ jak w löytää
- /ie/ jak w kieli
- /uo/ jak w suo
- /yø/ jak w yö
Dyftongi języka holenderskiego to:
[ NiemieckiDyftongi języka niemieckiego to:
[ Zobacz teżParse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1