Czosnek_niedźwiedzi - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Czosnek_niedźwiedzi

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Czosnek niedźwiedzi
Systematyka wg Reveala
Domenajądrowce
Królestworośliny
Podkrólestwonaczyniowe
Nadgromadanasienne
Gromadaokrytonasienne
Klasajednoliścienne
Rządamarylkowce
Rodzinaczosnkowate
Rodzajczosnek
Gatunekczosnek niedźwiedzi
Nazwa systematyczna
Allium ursinum L.
Sp. Pl. 1 : 300. 1753
Kategoria zagrożenia w Polsce (CzL)
EXEWE[E]V[V]R
Kategoria: zagrożony na izolowanych stanowiskach
Galeria Wikimedia Commons

Czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum L.) – gatunek byliny należący do rodziny czosnkowatych. Występuje na terenie Europy i Azji w strefie klimatu oceanicznego. Element łącznikowy subatlantycko-śródziemnomorski. W Polsce występuje na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Na pogórzu i w górach wystepuje częściej, niż na niżu.

Łan A. ursinum w lesie
Spis treści
//

Charakterystyka

PokrójRoślina osiąga wysokość 20–50 cm. Rośnie kępami, czasami tworzy duże, zwarte łany. Cała roślina wydziela charakterystyczny czosnkowy zapach, który zawdzięcza wytwarzanych w komórkach siarczkom merkaptanu.CebulaWąska, długa 2–6 cm, pokryta połprzezroczystą błoną, lub pozostałymi z niej wiązkami włókien. Czasem tworzą się nieliczne boczne cebulki.ŁodygaProsto wzniesiona, pełna, trójkanciasta i bezlistna; wysokość 15–50 cm.LiścieWyłącznie odziomkowe, zazwyczaj dwa, czasem trzy lub jeden. Długoogonkowe, szerokolancetowate do jajowatych, szerokie na 2–5 cm, płaskie, cienkie, o soczystozielonej barwie. Ogonki długie na 0,5-2 cm, skręcone, w wyniku czego morfologicznie dolna, ciemniejsza powierzchnia liści skierowana jest ku górze.
Kwiaty
KwiatyZebrane w płaskokulisty, dość luźny baldach pozorny na szczycie łodygi. Przed rozwinięciem kwiatostan osłonięty jest błoniastą okrywą złożoną z 2–3 podłużnie jajowatych, cienkich, białych listków, które opadają zaraz po przekwitnieniu. Kwiaty białe, osadzone na dwa razy od nich dłuższych szypułkach, o średnicy do 15 mm. Złożone są z 6 do 1 cm długich, odstających, równowąskolancetowatych działek, jednego 3-komorowego słupka i 6 pręcików. Nitki pręcików szydlaste; pręciki o połowę krótsze od płatków. Kwitnie od kwietnia do maja.
Czosnek niedźwiedzi w Puszczy Białowieskiej
OwocPękająca na 3 części torebka, w której znajduje się 6 nasion. W łupinie nasiennej mają tłuszcz, chętnie zjadany przez mrówki, które przy okazji rozsiewają je po lesie. Nasiona dojrzewają już w czerwcu lub lipcu, jednak kiełkować mogą dopiero po kilkunastu miesiącach.[1]BiotopRoślina leśna. Rośnie w wilgotnych i cienistych lasach liściastych, szczególnie buczyn – optymalne warunki stwarza mu zbiorowisko żyznej buczyny karpackiej, gdzie może występować ogromnymi łanami. Czasem spotykany na niżu (np. Biebrzański Park Narodowy, Białowieski Park Narodowy). Preferuje gleby świeże, gliniasto-piaszczyste, zasobne w składniki mineralne. Najczęściej występuje na podłożu wapiennym. W górach występuje po regiel dolny. Geofit cebulowy. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Fagetalia.[2]

Ochrona

Roślina objęta częściową ochroną gatunkową w Polsce.

Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[3], na obszarze Polski uznany za narażony na izolowanych stanowiskach (kategoria zagrożenia [V]).

Zastosowanie

  • Roślina lecznicza – ma podobne własności lecznicze, jak czosnek pospolity i inne gatunki czosnków. Ma silne działanie bakteriobójcze, obniża ciśnienie krwi, korzystnie działa na serce, zapobiega nowotworom złośliwym, miażdżycy, pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci. Jego silne działanie bakteriobójcze szczególnie przydatne jest przy leczeniu chorób górnych dróg oddechowych, przy tym dodatkowo oprócz zabijania bakterii czosnek pobudza wydzielanie śluzu w oskrzelach.
  • Sztuka kulinarna – aromatyczne, pachnące czosnkiem liście zawierają dużo witaminy C, pobudzają apetyt. Zalecane są jako składnik wiosennych zup (zastosowanie popularne do dzisiaj w Rosji); można je też dodawać do sałatek i kisić oraz marynować w oliwie (przysmak w Niemczech).
  • Roślina ozdobna – chętnie sadzony w parkach i przydomowych ogródkach. Posadzony w dużych kępach, wygląda bardzo dekoracyjnie. Łatwo się rozmnaża.

Ciekawostki

Kwiaty zapylane są przez trzmiele i muchy. Jednak gdy nie dojdzie do zapylenia krzyżowego, może nastąpić samozapylenie, gdyż po pewnym czasie niezapylony słupek wygina się, dotykając pręcików. Mechanizm ten umożliwia roślinie wytworzenie nasion również wtedy, gdy kwiatów nie odwiedzały owady.[1]

Przypisy

  • 1,0 1,1 Traczyk Tadeusz: Rośliny lasu liściastego. PZWS, Warszawa, 1959.
  • Matuszkiewicz Władysław: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 8301144394.
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków, 2006. ISBN 83-89648-38-5.