Chrzest
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Chrzest – praktykowane w wielu religiach rytualne polanie wodą lub zanurzenie w wodzie, oznaczające na ogół duchową odnowę bądź przemianę.
Spis treści |
Pochodzenie polskiego słowa chrzest oraz pokrewnych słów w innych językach słowiańskich np. křest w czeskim czy Крещение w rosyjskim nie jest całkiem jasne. Wywodzi się je w ostatecznym rachunku od imienia Chrystusa (łac. Christus, greckie Khristos – od khrein – namaszczać). Słowo chrzest nie jest więc przekładem greckiego i nowotestamentowego wyrazu baptidzo, które znaczy dosłownie "zanurzenie".
[ Chrzest w Kościele KatolickimChrzest święty to w katolicyzmie sakrament inicjacji i ponownych narodzin. Przyjęcie chrztu oznacza, że człowiek staje się chrześcijaninem i może przyjmować inne sakramenty. Obrzęd udzielany jest przez polanie głowy wodą i wypowiedzenie słów: Ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego (formuła Trójcy Świętej jest uważana za niezbędny warunek chrztu). W przypadku zagrożenia życia wystarczy, aby uczyniła to jakakolwiek osoba, nawet niewierząca, ale zwykle chrzest jest udzielany przez księdza podczas niedzielnej mszy i obejmuje także wyznanie wiary przez obecnych, namaszczenie głowy katechumena krzyżmem świętym, włożenie białej szaty, wręczenie zapalonej świecy ojcu lub ojcu chrzestnemu i inne obrzędy. Tradycyjnie z obrzędem chrztu wiąże się nadanie imienia. Kościół chrzci dzieci, jeżeli rodzice zobowiązują się wychowywać je w wierze katolickiej (jeżeli będzie to niemożliwe ten obowiązek spada na rodziców chrzestnych). Zwyczajnym szafarzem chrztu jest kapłan lub diakon, nadzwyczajnym szafarzem chrztu jest każdy człowiek mający pragnienie udzielenia chrztu drugiej osobie w imię Trójcy Świętej. Materią tego sakramentu jest woda, a formą słowa: N. ja Ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.
Biblia (zarówno Stary i Nowy Testament) nie zawiera nakazu chrztu niemowląt czy dzieci. Obrzęd ten został określony w III w n.e. Według Nowego Testamentu, Jezus Chrystus podjął decyzję o chrzcie sam w wieku około 30 lat (wówczas mężczyźni stawali się pełnoletni mając lat 27). Część innych kościołów chrześcijańskich dokonuje wyłącznie chrztu osób pełnoletnich.
Chrzczeniu dzieci (a zwłaszcza niemowląt) sprzeciwia się wiele grup wyznaniowych (Własnowiercy np. uważają go wręcz za niezgodny z prawem).
[ Chrzest w Kościołach ProtestanckichW wyznaniach protestanckich poglądy na istotę chrztu są podzielone, jednak zazwyczaj przyjmowane jest symboliczne znaczenie obrzędu. Częstą praktyką jest chrzest sprawowany przez zanurzenie w wodzie. W większości tradycyjnych kościołów (ewangelickich) praktykowany jest chrzest dzieci, podczas gdy kościoły ewangelikalne (m.in. Adwentyści, Baptyści, Zielonoświątkowcy, Wolni Chrześcijanie, niektórzy Kalwiniści) oraz inne wyznania (np. Bracia Polscy, Świadkowie Jehowy) chrzczą przez całkowite zanurzenie w wodzie jedynie wiernych w wieku świadomym, którzy dokonali w pełni świadomej deklaracji przyjęcia wiary. Swą wiarę w zanurzenie, jako właściwy sposób chrztu opierają na 6 rozdziale Listu do Rzymian Apostoła Pawła, który mówi o chrzcie zanurzającym, zaś kwestię wieku na 28 rozdziale Ewangelii Mateusza, gdzie Jezus Chrystus kazał najpierw nauczać, potem chrzcić.
[ Chrzest w poszczególnych denominacjach| Katolicyzm | Zazwyczaj przez polanie | Tak | Tak | Trynitarna |
| Prawosławie | Przez trzykrotne zanurzenie (inne formy – tylko w uzasadnionych przypadkach) | Tak | Tak | Trynitarna |
| Staroobrzędowcy | Tylko przez trzykrotne zanurzenie | Tak | Tak | Trynitarna |
| Anglikanizm | Przez polanie (rzadko zanurzenie) | Tak | Nie | Trynitarna |
| Luteranizm | Przez pokropienie, polanie lub zanurzenie | Tak | Tak | Trynitarna |
| Prezbiteriańscy kalwiniści | Przez pokropienie, polanie lub zanurzenie | Tak | Nie | Trynitarna |
| Kongregacjonalni kalwiniści | Przez pokropienie, polanie lub zanurzenie (Reformowani Baptyści: tylko przez zanurzenie) | Tak (Reformowani Baptyści: nie) | Nie | Trynitarna |
| Metodyzm | Przez pokropienie, polanie lub zanurzenie | Tak | Nie | Trynitarna |
| Baptyzm | Tylko przez zanurzenie | Nie | Nie | Trynitarna |
| Kościoły Chrystusowe | Tylko przez zanurzenie | Nie | Tak | Trynitarna |
| Pentakostalizm | Tylko przez zanurzenie. Zielonoświątkowcy wierzą ponadto w oddzielny Chrzest Duchem Świętym | Nie | Nie | Trynitarna |
| Pentakostalizm Jedności Bóstwa | Tylko przez zanurzenie. Zielonoświątkowcy wierzą ponadto w oddzielny Chrzest Duchem Świętym | Nie | Tak | „W Imię Jezusa” |
| Adwentyzm | Tylko przez zanurzenie | Nie | Nie | Trynitarna |
| Kwakrzy | Nie praktykują chrztu wodnego, jedynie Chrzest Duchem Świętym | – | – | – |
| Armia Zbawienia | Obecnie nie praktykują chrztu. Wierzą w jego wartość jedynie w czasach Chrystusa | – | – | – |
| Badacze Pisma Świętego | Tylko przez zanurzenie | Nie | Tak | „W imię Ojca i Syna, i ducha świętego” |
| Świadkowie Jehowy | Tylko przez zanurzenie | Nie | Tak | Brak |
| Chrystadelfianie | Tylko przez zanurzenie | Nie | Tak | „w Imię Jezusa” |
| Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich | Tylko przez zanurzenie przez osobę posiadającą upoważnienie kapłańskie | Nie | Tak | „W Imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” |
| Społeczność Chrystusa | Tylko przez zanurzenie przez osobę posiadającą upoważnienie kapłańskie | Nie | Tak | Trynitarna |
Według doktryny katolickiej i części pozostałych wyznań chrześcijańskich, chrzest jako ich sakrament inicjujący jest nieodwołalny i nieodwracalny. Jednak w wielu kulturach i systemach wyznaniowych (szczególnie etnicznych wierzeń pierwotnych) dotrwały nawet do współczesnych czasów obrzędy odczyniające chrzest. Jednym z najstarszych — potwierdzanych przez źródła[potrzebne źródło] — był obrzęd przeprowadzany przez średniowiecznych Prusów, polegający na ponownym obmyciu osoby wodą przez pogańskiego kapłana i wygłoszeniu stosownej formuły z rodzaju: "Niechaj wiara w Boga, którego nie wyznajesz, odeszła razem z tą wodą, a wraz z nim chrześcijańskie imię... Nadaję Ci (lub zwracam) pogańskie imię ..."[potrzebne źródło] Współcześnie osoby oficjalnie dokonujące wystąpienia ze wspólnoty katolickiej coraz częściej dokonują również (mniej lub bardziej udokumentowanych historycznie) obrzędów mających zneutralizować chrzest i jego konsekwencje (dość popularne w kręgach rodzimowierców).
[ Podobne obrzędyWiara w oczyszczająca moc wody występowała u większości etnicznych kultur pierwotnych (u Słowian np. w trakcie obrzędów Kupalnocnych). Obrzędy inicjacyjne związane z wodą są znane również w innych religiach: w pradawnym kulcie wody, w niektórych wyznaniach żydowskich (esseńczycy, zwolennicy Jana Chrzciciela), u mandenajczyków, w azteckim kulcie bogini Chalchihuitlicue, wśród wyznawców starożytnej bogini Kybele, a także w buddyzmie. Do chrztu nawiązują też różne formy uroczystości świeckich, często o charakterze zabawy (chrzest statku, chrzest równikowy)
[ Zobacz też- Rodzice chrzestni
- Chrzest Polski
- Inicjacja
- Katechumenat
- Obrzęd chrześcijańskiego wtajemniczenia dorosłych
- Dokumenty Episkopatu Polski w sprawie chrztu
- "Mikvah - Chrzest wodny" - traktat Braci Polskich
- Mar 16, 15-16, Ef 4,5, Mat 28,19, Rz 6, 3-5 - chrzest w Biblii.
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1