Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Brzoza
Brzoza brodawkowata Betula pendula
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	leszczynowce
Rodzina	brzozowate
Rodzaj	brzoza
Nazwa systematyczna
Betula
L. Sp. Pl. 2: 982. 1753; Gen. Pl. ed. 5, 433. 1753
Galeria Wikimedia Commons

Brzoza (Betula L., 1754) - rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny brzozowatych. Obejmuje około 35-60 gatunków - różnica w ocenie liczby gatunków jest m. in. wynikiem łatwego tworzenia mieszańców międzygatunkowych o trudnym do ustalenia statusie taksonomicznym. Występuje w stanie dzikim w strefach umiarkowanej, borealnej i arktycznej Europy, Azji i Ameryce Północnej. Centrum różnorodności gatunkowej i prawdopodobne miejsce powstania rodzaju znajduje się w północnej Eurazji. W Polsce najpospolitszym gatunkiem jest brzoza brodawkowata (Betula pendula Ehrh.) występująca w lasach zarówno na niżu jak i w górach.

Spis treści 1 Charakterystyka 2 Zastosowanie 3 Systematyka 4 Przypisy

//

Charakterystyka

PieńKorowina na pniach zazwyczaj gładka, łuszcząca się poziomo cienkimi płatami; biała (najczęściej), żółtawa, ciemnowiśniowa lub czarna. Młode gałązki okrągławe. Pączki okryte 5-6 łuskami.DrewnoZwane czeczota, nie jest zbyt trwałe, ale posiada wysokie własności mechaniczne.LiścieOpadające na zimę, skrętoległe, pojedyncze, ogonkowe, zwykle jajowate, rzadziej okrągławe, piłkowane, wyjątkowo słabo klapowane. Zazwyczaj nagie, tylko wiosną nieco lepkie. Jesienią pięknie żółte.KwiatyRośliny jednopienne. Kwiaty w kotkach. Kwiaty męskie siedzące, wykształcone już w jesieni i zimujące, nie okryte łuskami. Pylniki bez włosków na szczycie. Kwiaty żeńskie na szypułkach, umieszczone na bocznych krótkopędach, przez zimę ukryte w pąkach, rozwijają się na wiosnę wraz z liśćmi. Kwitnienie od kwietnia do maja.OwoceDrobne orzeszki opatrzone dwoma błonkowatymi skrzydełkami (czasem niepozornymi), osadzone w kątach trójklapowych łusek, które odpadają wraz z dojrzałymi owocami - cały kwiatostan rozsypuje się. Owoce dojrzewają zazwyczaj w lipcu-początku września.Cechy różniąceOd grabu i leszczyny odróżnia się kwiatami żeńskimi zebranymi w kotki, a nie występującymi w luźnych gronach (grab) lub po 2 (leszczyna); od olszy zaś nie drewniejącymi i odpadającymi z owocami łuskami kwiatów żeńskich i okrągłymi w przekroju młodymi gałązkami.WymaganiaDrzewa światłolubne, pionierskie, zazwyczaj o małych wymaganiach pokarmowych i wilgotnościowych. Występują zazwyczaj na gorszych, piaszczystych glebach, a także na północnej granicy lasu.

Zastosowanie

Roślina uprawna – metody rozmnażania:

• Z siewu, natychmiast po zbiorze nasion lub wczesną wiosną. W wypadku gatunków obcych wskazany siew w szklarni w skrzynkach. Kiełkowanie szybkie.
• Odmiany przez szczepienie lub okulizację na 2-3 letnich siewkach.
• Stosowana jako drzewo leśne (często jako tzw. przedplon przy zalesianiu).
• Drewno wykorzystywane jest w meblarstwie, przemyśle papierniczym oraz drzewnym. Używane jest także do suchej destylacji i do produkcji węgla drzewnego.
• Kora – otrzymuje się z niej garbnik oraz dziegieć.
• Sok brzozy (pobrany wiosną), nazywany oskołą, zawiera dużo cukrów i stosuje się go do produkcji napoju, a także w kosmetyce do produkcji tzw. wody brzozowej.
• Kilkanaście gatunków stosowanych szerzej jako drzewa ozdobne, ze względu na białą korę u wielu gatunków, wczesne zazielenianie się wiosną i ażurową budowę korony.

Roślina lecznicza – liście brzozy mają działanie moczopędne, przeciwreumatyczne i napotne. Poprawiają także przemianę materii i działają odtruwająco na układ krwionośny.

Systematyka

Pozycja rodzaju w systemie Reveala

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa oczarowe, nadrząd Juglandanae, rząd leszczynowce, rodzina brzozowate, podrodzina Betuloideae, plemię Betuleae, podplemię Betulinae. [1]

Gatunki flory Polski [2]

• brzoza brodawkowata (Betula pendula Roth = Betula verrucosa Ehrh.)
• brzoza czarna (Betula obscura Kotula)
• brzoza karłowata (Betula nana L.)
• brzoza niska (Betula humilis Schrank)
• brzoza ojcowska (Betula x oycoviensis Besser)
• brzoza omszona (Betula pubescens Ehrh.)
• brzoza Szafera ( Betula szaferi Jentys-Szaferowa & Staszk.)

Podział rodzaju brzoza wg (?)

• Sekcja: Acuminatae Regel – liście duże, do 14 cm, o ponad 7 nerwach bocznych. Owocostany cylindryczne, długie do 11 cm, zwisające, pojedynczo lub po kilka. Skrzydełka owoców do 3 razy szersze od samych orzeszków i wystające poza łuski owocu.
  • Betula maximowicziana Regel – brzoza Maksimowicza
• Sekcja: Costatae Regel – owocostany krótsze (2-5 cm) i szersze, okrągławe lub cylindryczne, zazwyczaj wzniesione, występujące pojedynczo. Skrzydełka owoców zazwyczaj węższe, czasem tylko nieco szersze niż orzeszki.
  • Betula alleghaniensis Britton – brzoza żółta
  • Betula costata Trautv. – brzoza żeberkowana
  • Betula ermanii Cham. – brzoza Ermana
  • Betula globispica Shirai – brzoza kulistokotkowa (brzoza kulista)
  • Betula lenta L. – brzoza cukrowa (brzoza wiśniowa)
  • Betula nigra L. – brzoza nadrzeczna
  • Betula utilis D. Don – brzoza himalajska
• Sekcja: Betula (syn. Albae Regel) – liście z 3-7, wyjątkowo 2 lub 8 parami wyraźnie wystających ponad płaszczyznę blaszki nerwów bocznych. Owocostany cylindryczne, wydłużone. Skrzydełka owoców szersze niż orzeszki. Drzewa, rzadziej wysokie krzewy.
  • Betula davurica Pallas – brzoza dahurska
  • Betula japonica Siebold – brzoza japońska
  • Betula obscura Kotula - brzoza czarna lub ciemna – dawniej wyróżniana jako odrębny gatunek, obecnie traktowana jest tylko jako forma botaniczna w obrębie B. pendula
  • Betula oycoviensis Besser – brzoza ojcowska, takson pochodzenia mieszańcowego, formami rodzicielskimi są B. pendula i B. szaferi
  • Betula pendula Roth. – brzoza brodawkowata, brzoza zwisła
  • Betula papyrifera Marshall – brzoza papierowa
  • Betula pubescens Ehrh. – brzoza omszona
    • Betula pubescens ssp. carpatica (Willd.) Asch. & Graebn.) – brzoza omszona karpacka
  • Betula szaferi Jentys-Szaferowa ex Staszk - brzoza Szafera, takson wymarły w stanie dzikim
• Sekcja: Humiles Koch – liście o 2-5 parach nerwów, małe – do 3, wyjątkowo 5 cm długości. Skrzydełka owoców znacznie węższe od orzeszków. Krzewy.
  • Betula glandulosa Michx. – brzoza gruczołowata
  • Betula humilis Schrank – brzoza niska
  • Betula nana L. – brzoza karłowata

Przypisy

↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, Universyty of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju brzoza wg Reveala

↑ Mirek, Z., Pięknoś-Mirkowa, H., Zając, A i M., 1997, Vascular plants of Poland - a chekclist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN. Adres strony