Brom - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Brom

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: Brom - bohater książki Eragon.
Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe dane

Najbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

SeBrKr
 ClBrI    
Nazwa, symbol, l.a.*Brom, Br, 35
Własności metalicznehalogen
Grupa, okres, blok17 (VIIA), 4, p
Gęstość, twardość3119 kg/m3, bd
Kolorczerwonobrunatny
Masa atomowa79,904 u
Promień atomowy (obl.)115 (94) pm
Promień kowalencyjny114 pm
Promień van der Waalsa185 pm
Konfiguracja elektronowa[Ar]3d104s24p5
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 7
Stopień utlenienia±1, 3, 5, 7
Własności kwasowe tlenkówsilnie kwasowe
Struktura krystalicznarombowa
Stan skupieniaciekły
Temperatura topnienia265,8 K(-7,3 °C)
Temperatura wrzenia332 K(59°C)
Objętość molowa19,78×10-6 m³/mol
Ciepło parowania15,438 kJ/mol
Ciepło topnienia5,286 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej5800 Pa (280,1 K)
Prędkość dźwięku206 m/s (293,15 K)
Elektroujemność2,96 (Pauling)2,74 (Allred)
Ciepło właściwe480 J/(kg*K)
Przewodność właściwabd
Przewodność cieplna0,122 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny1139,9 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny2103 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny3470 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4560 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny5760 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny8550 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny9940 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny18600 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
77Br{syn.}57,0 godzw.e. 77Se
79Br50,69%stabilny izotop z 44 neutronami
81Br49,31%stabilny izotop z 46 neutronami
82Br{syn.}35,3 godzβ- 82Kr
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Brom (Br, łac. bromium) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym.

Posiada 4 izotopy 77, 79, 81 i 82, z których 79 i 81 są trwałe i występują w proporcji niemal 1:1 w bromie występującym w przyrodzie.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach śladowych 0,37 ppm, głównie jako zanieczyszczenie piasku morskiego i pokładów soli kamiennej. Większe jego ilosci (65 ppm) występują w wodzie morskiej. W obu przypadkach występuje on w formie bromku sodu.

W 1825 r. podczas wakacji, student pierwszego roku chemii w Heidelbergu, Karl Löwig otrzymał pierwszy raz nowy pierwiastek, jednak nie wiedział, czym jest ta substancja przypominająca chlor. Dopiero w 1826 r. Antoine Balard ogłosił w wynikach swoich badań odkrycie nowego pierwiastka.

Najbardziej znane jego związki: bromowodór – po rozpuszczeniu w wodzie bardzo silny kwas, oraz jego sole bromek sodu, bromek potasu, duże znaczenie w chemii organiczej mają jego sole fluorkowe NaBrFx x=4,5,6, które są bardzo dobrymi grupami odchodzącymi w reakcjach podstawienia nukleofilowego. Bromek srebra jest masowo wykorzystywany w technikach litograficznych i fotograficznych.

Brom jest obecny we wszystkich organizmach w ilościach zbliżonych do jego stężenia w wodzie morskiej (ok. 50 ppm), nie odgrywa on jednak żadnej roli w procesach życiowych.

W dużych ilościach czysty brom jest silnie toksyczny. Jego dawka śmiertelna dla przeciętnego, dorosłego człowieka wynosi 35 g. Jony bromkowe Br- są nieszkodliwe, o ile ich stężenie nie przekracza, tego obecnego w wodzie morskiej. Bromki sodu i potasu posiadają silnie negatywny wpływ na popęd płciowy mężczyzn, gdyż blokują wytwarzanie testosteronu.

Według różnych niepotwierdzonych relacji miał być używany w różnych instytucjach w celu zmniejszenia popędu płciowego u mężczyzn, jednak ze względu na silną toksyczność tej substancji jest to zupełnie nieprawdopodobne. Zbiorowe podawanie bromu łatwo mogło się skończyć przedawkowaniem i w rezultacie uszkodzeniem organów wewnętrznych a nawet śmiercią osób przyjmujących tą substancję.

Czysty brom jest cieczą o brązowo-brunatnym kolorze i ostrym, nieprzyjemnym zapachu. Stosuje się go w wielu reakcjach np. do syntezy bromków alkilowych, które są bardziej reaktywne od odpowiednich chlorków.

[ Zobacz też