Bobowate
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Bobowate | |
| Nasiona bobu | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | bobowce |
| Rodzina | bobowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Fabaceae | |
| Lindl., Intr. Nat. Syst. Bot., ed. 21836, 1789. | |
| Synonimy | |
| Papilionaceae Giseke, Prael. Ord. Nat. Pl.,1792, Leguminosae Juss. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Bobowate, motylkowate (Fabaceae Lindl., Papilionaceae Giseke) - rodzina należąca do rzędu bobowców (Fabales Bromhead), obejmująca w tropikach rośliny drzewiaste, w klimacie umiarkowanym - rośliny zielne oraz introdukowane drzewa, krzewy oraz rzadko pnącza. Motylkowate rosną na suchych, obfitujących w wapń glebach. Symbioza z bakteriami brodawkowymi umożliwia wykorzystanie azotu atmosferycznego.
Spis treści |
Charakterystyka
Liście Osadzone na pędzie spiralnie, są nieparzystopierzaście pojedynczo złożone (np. robinia akacjowa), parzystopierzaście złożone (np. karagana), dłoniaste (np. łubin) lub trójlistkowe (np. koniczyna); występują też liście pojedyncze. U motylkowatych występują przylistki, które mogą być częścią asymilacyjną przy redukcji blaszki liściowej (np. groszek). Częścią asymilacyjną mogą być również osie pędów (np. żarnowiec i janowiec). Z przekształconych części liścia mogą tworzyć się wąsy (np. groszek, groch lub wyka). Ciernie pochodzenia przylistkowego występują np. u robinii akacjowej, pochodzenia liściowego np. u traganka, pędowego np. u wilżyny.Kwiaty Grzbieciste, zebrane w kwiatostany groniaste. Działek kielicha jest 5, zrośniętych ze sobą. Płatki korony ustawione w układzie zstępującym (tzn. płatek górny nachodzi na boczne, a te z kolei na dwa dolne) nadają "motylkowaty" pokrój kwiatu. Płatki różnią się od siebie - płatek górny jest największy i jest nazywany żagielkiem, dwa boczne płatki ze względu na ich kształt są nazywane wiosełkami lub skrzydełkami a dwa dolne tworzą łódeczkę. Ewolucja kwiatu motylkowatych idzie w kierunku zrastania się płatków. U większości gatunków płatki są wolne z wyjątkiem dwóch tworzących łódeczkę, które są brzeżnie zrośnięte ze sobą na pewnym odcinku. U wyki zrośnięte są łódeczka i skrzydełka w środkowym odcinku tych płatków, natomiast ich nasady są wolne. Koniczyna ma wszystkie płatki zrośnięte ze sobą. Pręcików jest 10, ich nitki się ze sobą zrastają i tworzą rynienkę, do której ścieka nektar. Mogą być w ten sposób zrośnięte wszystkie pręciki, lub tylko 9, a jeden, górny jest wolny (np. u grochu: zdjęcie pręcików w kwiecie grochu, [1]). W rynience z nitek położony jest słupek o charakterystycznym kształcie - posiada długą, wąską zalążnię i zakrzywioną szyjkę słupka. Słupek zrasta się z jednego owocolistka. Drugi kierunek ewolucji prowadzi do silnej redukcji czterech płatków, pozostaje jedynie silnie rozrośnięty żagielek. Gatunków reprezentujących tę tendencję w naszej florze nie ma.Owoce Strąk, suchy, wielonasienny, pękający dwoma szwami. Odmianą tego owocu jest strąk przewęzisty rozpadający się na jednonasienne fragmenty (np. seradela) lub jednonasienny niepękający owoc - orzeszek (np. koniczyna). Zabiegi hodowlane pozwalają na wyselekcjonowanie strąków o zmięśniałej owocni - fasolka szparagowa. Groch i łubin są samopylne (samoczynnie w pąku następuje samozapylenie), koniczyna natomiast jest samosterylna (własny pyłek nie kiełkuje na znamieniu).Systematyka
W zależności od przyjętej systematyki rodzinę tą dzieli się na 3 osobne rodziny (Mimosaceae - mimozowate, Caesalpiniaceae - brezylkowate i Fabaceae - bobowate) lub wyróżnia się tylko jedną dużą rodzinę bobowatych Fabaceae sensu lato - (syn. Papilionaceae, Leguminosae), ale za to podzieloną na trzy podrodziny (Faboideae, Mimosoideae i Caesalpinioideae).
Pozycja w systemie RevealaGromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa różowe, nadrząd Fabanae, rząd bobowce.[1]
Przedstawiciele flory Polski- rodzaj: amorfa (indygowiec) (Amorpha)
- rodzaj: ciecierzyca (Cicer)
- rodzaj: cieciorka (Coronilla)
- rodzaj: esparceta (sparteca), (rzęśnia) (Onobrychis)
- rodzaj: fasola (Phaseolus)
- rodzaj: glediczja (iglicznia) (Gleditschia)
- rodzaj: glicynia (słodlin) (Wisteria)
- rodzaj: groch (Pisum)
- rodzaj: groszek (Lathyrus)
- rodzaj: janowiec (Genista)
- rodzaj: janowczyk (Genistela)
- rodzaj: judaszowiec (Cercis)
- rodzaj: karagana (Caragana)
- rodzaj: kłęk (Gymnocladus)
- rodzaj: kolcolist (Ulex)
- rodzaj: komonica (Lotus)
- rodzaj: koniczyna (Trifolium)
- rodzaj: konikleca (Hippocrepis)
- rodzaj: kozieradka (Trigonella)
- rodzaj: lucerna (Medicago)
- rodzaj: łubin (Lupinus)
- rodzaj: moszenki, truszczelina (Colutea)
- rodzaj: nostrzyk (Melilotus)
- rodzaj: ostrołódka (Oxytropis)
- rodzaj: przelot (Antyllis)
- rodzaj: robinia (Robinia)
- rodzaj: seradela (Ornithopus)
- rodzaj: siekiernica (Hedysarum)
- rodzaj: soczewica (Lens)
- rodzaj: sofora (Sophora)
- rodzaj: soja (Glycine)
- rodzaj: sparceta (Onobrychis)
- rodzaj: szczodrzeniec (Cytisus)
- rodzaj: szczodrzeniec (Chamaecytisus)
- rodzaj: szczodrzyn (Lembotropis)
- rodzaj: żarnowiec (Sarothamnus)
- rodzaj: traganek (Astrogalus)
- rodzaj: wilżyna (Ononis)
- rodzaj: wyka (Vicia)
- rodzaj: złotokap (Laburnum)
Zastosowanie
Rodzina o bardzo dużym znaczeniu użytkowym dla człowieka.
- Rośliny pastewne - np. koniczyna, lucerna, seradela.
- Nasiona roślin strączkowych są źródłem cennego białka (fasola, groch, soczewica, soja).
- Nawozy zielone - służą jako nawozy naturalne, wzbogacają glebę w azot.
- Rośliny oleiste - np. soja, orzech ziemny.
- Rośliny ozdobne - np. złotokap, glicynia, karagana, glediczja.
- Dostarczają cennego drewna, gum i garbników np. akacja i robinia.
- Rośliny lecznicze - np. lukrecja, nostrzyk.
Linki zewnętrzne
- Leguminosae-Papilionoideae DC. [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (en)
- Leguminosae-Mimosoideae Kunth [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (en)
- Leguminosae-Caesalpinioideae Kunth [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (en)
- Leguminosae Juss. [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (en)
Przypisy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1