Bliski_Wschód
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) - nazwa stosowana dla określenia obszaru geograficznego leżącego na styku trzech kontynentów Europy, Azji i Afryki.
Spis treści |
Obejmuje on państwa położone w południowo-zachodniej Azji. Najczęściej do krajów Bliskiego Wschodu zalicza się: Arabię Saudyjską, Bahrajn, Irak, Iran, Izrael z Autonomią Palestyńską, Jemen, Jordanię, Katar, Kuwejt, Liban, Oman, Syrię i Zjednoczone Emiraty Arabskie; niekiedy również Afganistan,Egipt i Turcję. W sumie zajmują one powierzchnię ok. 9,7 mln km2 z liczbą ludności przekraczającą 300 mln mieszkańców (1995).
[ HistoriaRegion ten jest kolebką wielkich cywilizacji starożytnych (Mezopotamia, starożytny Egipt) oraz trzech wielkich religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Przez wiele wieków było to centrum starożytnego świata.
Po I wojnie światowej na Bliskim Wschodzie ścierały się interesy Francji i Wielkiej Brytanii, po II wojnie zaczęły stopniowo tracić swe wpływy na rzecz Stanów Zjednoczonych.
[ Uwarunkowania polityczneWspółcześnie pod względem kulturowym zdecydowaną większość stanowi ludność arabskojęzyczna wyznająca islam (oprócz Arabów również Turcy) - zobacz: cywilizacja arabska.
Region ten był i nadal jest niestabilny pod względem politycznym, by wymienić tylko konflikt palestyński i związane z nim wojny izraelsko-arabskie, wojnę iracko-irańską czy wojnę w Zatoce Perskiej.
[ Spójność geopolitycznaSpójność geopolityczna regionu Bliskiego Wschodu jest związana z szeregiem czynników, które identyfikują ten obszar jako całość. Do czynników spajających region należą:
- zdecydowana przewaga ludności arabskiej na obszarze - stanowi ona ok. 90% ludności regionu
- większość sunnicka
- dominacja języków semickich
- wspólna tradycja, kultura i historia
- działalność Ligi Państw Arabskich
Bliski Wschód jest bardzo ważnym regionem gospodarczym, gdzie koncentruje się znaczna część światowego wydobycia ropy naftowej. Ponadto krzyżują się tu ważne międzynarodowe linie komunikacji lotniczej i morskiej (Kanał Sueski).
[ Pozostałe informacjeOkreślenia Bliski, Środkowy i Daleki Wschód to typowy przykład nazwy etnocentrycznej, a w tym wypadku europocentrycznej, czyli z punktu widzenia Europejczyków. Nazwa "Bliski Wschód" oznaczała południowo-zachodnią Azję i północno-wschodnią Afrykę.
Badaniem starożytnych i nowożytnych, żywych i wymarłych kultur Bliskiego Wschodu zajmują się odpowiednie działy orientalistyki.
[ Linki zewnętrzne- Europa XXI - Portal o islamie i polityce bliskowschodniej (pl)
- Bliskiwschod.org - Serwis z wiadomościami z Bliskiego Wschodu
- Emiddle East - Strona portalowa o Krajach Bliskiego Wschodu
- Middle east expat portal
| Afryka | Ameryka Południowa | Ameryka Północna | Antarktyda | Australia | Azja | Europa |
Afryka: Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia
Ameryka: Anglosaska · Centralna · Karaiby · Mezoameryka · Łacińska · Południowa · Północna · Środkowa
Azja: Bliski Wschód · Daleki Wschód · Południowa · Południowo-Wschodnia · Północna · Środkowa · Zachodnia · Zakaukazie
Europa: Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia
Australia i Oceania: Oceania · Australazja · Melanezja · Mikronezja · Polinezja
Region polarny: Arktyka · Antarktyka
Atlantycki (Atlantyk) · Arktyczny · Indyjski · Południowy · Spokojny (Pacyfik)
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1