Bizmut - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Bizmut

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Pb - Bi - Po
SbBi 
Nazwa, symbol, l.a.*Bizmut, Bi, 83
Własności metalicznemetal
Grupa, okres, blok15 (VA), 6, p
Gęstość, twardość9780 kg/m3, 2,25
Kolorróżowoszary
Masa atomowa208,98038 u
Promień atomowy (obl.)160 (143) pm
Promień kowalencyjny146 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Xe]4f145d106s26p3
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 32, 18, 5
Stopień utlenienia3, 5
Własności kwasowe tlenkówśrednio kwaśne
Struktura krystalicznatrójskośna
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia544 K (271 °C)
Temperatura wrzenia1837 K (1564°C)
Objętość molowa21,31×10-6 m³/mol
Ciepło parowania104,8 kJ/mol
Ciepło topnienia11,3 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej6,27×10-4 Pa(600 K)
Prędkość dźwięku1790 m/s(293,15 K)
Elektroujemność2,02 (Pauling)1,67 (Allred)
Ciepło właściwe122 J/(kg*K)
Przewodność właściwa0,867×106 S/m
Przewodność cieplna7,87 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny703 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1610 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2466 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4370 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny5400 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny8520 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
207Bi{syn.}31,55 latw.e.2,399207Pb
208Bi{syn.}3,368×106 latw.e.2,880208Pb
209Bi100%stabilny izotop z 126 neutronami
210mBi{syn.}3×106 latα 206Tl
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Bizmut (Bi, łac. bismutum) - pierwiastek chemiczny, metal bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od niemieckiego słowa Wismut.

Bizmut posiada 35 izotopów z przedziału mas 190-215. Trwały jest tylko izotop 209, który stanowi niemal 100% składu izotopowego bizmutu. Do niedawna sądzono, że ten pierwiastek nie rozpada się w ogóle. Dopiero w 2003 roku udało się stwierdzić, że półokres rozpadu tego izotopu wynosi 19*1018 lat[1]. Występują też jeszcze inne izotopy, np. 210 (ok. 50 ppm naturalnego składu izotopowego), który są radioaktywne.

Kryształ syntetyczny. Dolna, przednia krawędź ma około 3,5 cm . Opalizujący kolor jest z powodu interferencji w cienkiej warstwie tlenku powstałej w czasie stygnięcia.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 0,048 ppm (2 razy więcej niż złoto) w postaci trzech rud: bizmutynu (Bi2S3), bizmutytu ((BiO)2CO3) i ochry bizmutowej, które stanowią zwykle zanieczyszczenie rud ołowiu i miedzi. Rzadko występuje w postaci rodzimej (elementarnej).

Bizmut jest znany od XV wieku. Głównymi producentami są Chiny, Meksyk i Peru. Średnia jego cena w 2000 wynosiła 7,7 $.

Podstawowe zastosowania bizmutu:

  • Dodatek do stopów niskotopliwych (np. stop Wooda), w Niemczech także do produkcji stopów, z których odlewano czcionki drukarskie.
  • Niektóre jego kompleksy karbonylkowe znalazły zastosowanie jako katalizatory metatezy węglowodorów.
  • Ochra bizmutowa (Bi2O3) o barwie różowo-brązowej jest czasami stosowana jako barwnik w przemyśle kosmetycznym.
  • Wykorzystuje się go do produkcji tworzyw sztucznych, farb.
  • Stosuje się (np. w postaci zawiesiny) jako wypełnienie przy wykonywaniu zdjęć rentgenowskich.
  • Leki przeciwzapalne
  • Katalizator w procesie polimeryzacji
  • Włókno w bezpiecznikach elektrycznych

Znaczenie: Znaczenie biologiczne - brak. Występuje naturalnie w kościach i krwi (ok. 0,2 ppm) ale nie odgrywa tam żadnej roli. Jego sole i tlenki są nietoksyczne, mimo, że jest metalem ciężkim.

Właściwości:

  • Czysty bizmut jest kruchym metalem o srebrnym połysku z różowymi refleksami.
  • Nie reaguje z tlenem i wodą w warunkach normalnych.
  • Rozpuszcza się w stężonym kwasie azotowym.

[ Przypisy
  • tj. dziewiętnaście miliardów miliardów (czyli trylionów) lat