Bieluń_dziędzierzawa
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Bieluń dziędzierzawa | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | psiankowce |
| Rodzina | psiankowate |
| Rodzaj | bieluń |
| Gatunek | bieluń dziędzierzawa |
| Nazwa systematyczna | |
| Datura stramonium L. 1753 | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium L. Sp. Pl.2 1753) – gatunek rośliny jednorocznej, silnie trującego chwastu (wszystkie części rośliny), z rodziny psiankowatych (Solanaceae Adans.). Roślina pochodzi z południowej Europy lub Azji Mniejszej. Obecnie rozpowszechniona w całej Eurazji i Ameryce Północnej. W Polsce roślina pospolita, która jest epekofitem. Ze względu na ciekawe kwiaty bieluń dziędzierzawa stał się ostatnio rośliną hodowaną w ogrodach i domach.
Spis treści |
Nazwy potoczne i ludowe
Bieluń dziędzierzawa ma bardzo wiele nazw potocznych i ludowych: pinderynda (kieleckie), dędera (wielkopolska), denderewa (Mazowsze), tondera (Śląsk), cygańskie ziele (białostockie), świńska wesz (sandomierskie), bieluń podwórzowa, dendera, dendrak.
Charakterystyka
ŁodygaNaga, lekko omszona, widlasto rozgałęziona.LiścieWyrastające z niej liście o kształcie jajowatym, zaostrzone, zatokowo ząbkowane.KwiatyBardzo duże, kształtu lejkowatego, wyrastające w widłach gałązek lub na szczycie, wzniesione do góry, kielich o długiej rurce zakończonej ostrymi, trójkątnymi ząbkami, korona kwiatu biała lub fioletowa o długości 5-10 cm, kwitnie od lipca do sierpnia.Owocjajowatookrągława torebka wielkości orzecha włoskiego, pokryta trójkątnymi kolcami, przypominająca owoc kasztanowca o długości 2-5 cm. Owocuje od sierpnia do przymrozków.Biotop, wymaganiaPowszechna roślina ruderalna. Gatunek charakterystyczny dla Ass. Urtico-Malvetum [1].Zastosowanie
Historycznie znana jako roślina lecznicza i obrzędowa w wielu kulturach, bywała narzędziem zbrodni.
Liście i nasiona używane w lecznictwie (zawierają 0,1-0,6% alkaloidów tropanowych: hioscyjamina, atropina, skopolamina, apoatropina oraz saponiny triterpenowe, garbniki, flawonidy i hydroksykumarynę, a także w małej ilości atropamina, skopina, beladonina, nikotyna i dwuamina putrescyna).
Zatrucie
Zatrucia przypadkowe zdarzają się niekiedy u dzieci, natomiast częściej u młodzieży eksperymentującej ze środkami odurzającymi. Spożywanie nasion bieluni dziędzierzawej w tym celu nie jest często łatwiej dostępną alternatywą w przypadku napotkania braku pieniędzy lub dostępu do innych narkotyków. Mimo silnych halucynacji efekty są nieprzyjemne z powodu znacznych efektów ubocznych. Eksperymeny z rośliną ustają na jednej lub kilku próbach, często z powodu niewiedzy spożyta zostaje zbyt silna dawka, która może prowadzić do hospitalizacji lub śmierci. Według osób po doświadczeniach z bieluniem nie nadaje się on do celów rekreacyjnych.[potrzebne źródło]
Głównymi substancjami które mają znaczenie w przebiegu zatrucia są: L-hioscyjamina i L-skopolamina oraz w mniejszym stopniu atropina. Alkaloidy bielunia działają pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy oraz porażająco na obwodowy układ współczulny.
Objawy zatrucia:
- omamy
- sucha i czerwona skóra
- senność, dezorientacja
- początkowo tachykardia,później bradykardia
- przyśpieszenie oddechu
- rozszerzenie źrenic
- niekiedy drgawki kloniczne
- wzrost temperatury ciała
- zgon wskutek porażenia ośrodka oddechowego
Stosuje się hospitalizację, płukanie żołądka i terapię objawową. Swoistymi odtrutkami są środki parasympatykomimetyczne: np. neostygmina (nazwa handlowa Polstigminum).
Ciekawostki
Bieluń jest rośliną o silnych właściwościach narkotycznych i halucynogennych, przez co dawniej nazywano go czarcim zielem, diabelskim zielem, trąbą anioła. Roślina wydziela nieprzyjemną, "zielną" woń. Spożycie nasion bielunia bądź wywaru z jego liści powoduje: suchość w jamie ustnej, chwiejność chodu, duszności, oszołomienie, stany lękowe, omamy wzrokowe, pobudzenie psychoruchowe, zaczerwienienie skóry, przyspieszenie pracy serca, a w konsekwencji nawet zgon. Halucynacje są bardzo realistyczne i często nie można ich odróżnić od rzeczywistości. Przedawkowanie powoduje brak kontroli nad sobą i często kończy się pobytem w szpitalu.
Przypisy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1