Bazylia_pospolita
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Bazylia pospolita | |
| Systematyka | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Podgromada | Magnoliophytina |
| Klasa | Rosopsida |
| Podklasa | jasnotowe |
| Nadrząd | Lamianae |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | jasnotowate |
| Rodzaj | bazylia |
| Gatunek | bazylia pospolita |
| Nazwa systematyczna | |
| Ocimum basilicum L. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Bazylia pospolita, bazylia wonna, bazylek ogrodowy, bazylijka zwyczajna, balsam, bazyliszka polska (Ocimum basilicum L.) - gatunek uprawnej rośliny jednorocznej z rodziny jasnotowatych. Bazylia pospolita pochodzi z tropikalnej strefy Azji, z terenów Iranu i Indii.
Spis treści |
Charakterystyka
Łodyga O przekroju czworokątnym i czerwonawym zabarwieniu, wysokości 30 - 60 cm, rozgałęziona.Liście Jasnozielone, błyszczące, o długości do 5 cm. Jajowate lub romboidalne, o brzegu karbowanym, rzadziej ząbkowanym. Na spodniej stronie znajdują się gruczoły wytwarzające olejek eteryczny. Ułożone naprzeciwlegle i naprzemianlegle.Kwiaty Kielich dwuwargowy, o krótkiej rurce. Koloru czerwonawego, różowego lub żółtobiałego. Kwiaty zebrane po 6 w nibyokółki, które wyrastają z kątów liściowych lub tworzą nibykłosy na szczycie pędu. Kwiaty obfitują w nektar. Kwitnie w lipcu i w sierpniu.Owoce Mała (do 15 mm), owalna, brązowa niełupka.Korzeń System korzeniowy wiązkowy, niezbyt głęboki, silnie rozgałęziony.Wymagania- Lubi stanowiska nasłonecznione, osłonięte od wiatru.
- Gleby żyzne, przepuszczalne, próchnicze
- Należy podlewać z umiarem, w południe, w ciepłe dni dodatkowo spryskiwać wodą
Zastosowanie
- Roślina uprawna : Znaczące uprawy znajdują się w Ameryce Południowej.
- Sposób uprawy : W Polsce nie rośnie dziko, ale można ją stosunkowo łatwo hodować w ogródku. Wystarczy odchwaszczać i nawozić, najlepiej kompostem, gdyż nie lubi świeżego obornika. Nasiona można wysiewać w maju wprost do gruntu, w rzędach co 30 cm. Gdy osiągną wysokość kilku centymetrów przerwać, zostawiając rośliny co 15-20 cm. Można też uprawiać w doniczce.
- Historia uprawy
- Jej ojczyzną jest tropikalna strefa Azji, gdzie uprawiano ją od czasów przedhistorycznych. Wieńce uplecione z bazylii znaleziono w piramidach egipskich. W XVI w. dotarła do Europy południowej z Iranu i Indii, skąd przywędrowała do Europy Środkowej (w tym Polski), gdzie początkowo była siana w oranżeriach i w donicach.
- Nazwa wywodzi się od łacińskiego basilikos, czyli król, gdyż wierzono, że tylko król może zerwać tę roślinę. W antycznym Rzymie nazwa tego zioła Basilescus odwoływała się do bazyliszka. Bazylia była wówczas traktowana jako talizman przeciwko tej bestii. Libijczycy spożywali ją dla ochrony przed wężami i skorpionami.
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski : Ziele bazylii - Herba Basilici (ulistnione, ścięte w czasie kwitnienia i ususzone pędy). Skład chemiczny:
- olejek eteryczny - olejek bazyliowy (0,5 - 1,5%) - ma bardzo silny, korzenno-kwiatowy zapach i lekko żółtawą barwę. Jego głównymi składnikami są: metylochawikol, cyneol i linalol, eugenol, cytral, limonen, terpinen.
- Surowiec zielarski : Ziele bazylii - Herba Basilici (ulistnione, ścięte w czasie kwitnienia i ususzone pędy). Skład chemiczny:
- garbniki (5%)
- saponiny
- flawonoidy
- substancje gorzkie
- olej tłusty zawierający oksykwasy tłuszczowe (kwas trionowy)
- sole mineralne
- witaminy
- Działanie : Poprawia trawienie i ułatwia przyswajanie pokarmu - działa przeciwskurczowo, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa słabo wiatropędnie przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Powszechnie uważa się, że działa przeciwdepresyjnie, poprawia nastrój i dodaje sił (działanie podobne do melisy). Stosuje się w łagodnych zaburzeniach trawiennych, wzdęciach, przy niedoborze soku żołądkowego.
- Roślina przyprawowa - ma miły, korzenny, słodkawy i pikantny smak i zapach. Jako przyprawy używa się świeżych lub suszonych liści lub całego ziela, które ścina się w czasie kwitnienia. Wówczas roślina odrasta i powtórnie kwitnie. Najlepiej dodawać ją do sałatek i zup, duszonych warzyw oraz twarożku. Można również nacierać zielem mięsa przed dalszym przyrządzaniem. Bardzo dobrze komponuje się z potrawami na bazie pomidora i potrawami mięsnymi.
- Roślina miododajna.
- Olejek eteryczny używany jest w przemyśle perfumeryjnym do wyrobu perfum i mydła.
- W przemyśle spożywczym wykorzystywana do wyrobu konserw.
- W przemyśle spirytusowym stosowana do wyrobu likierów.
- Do dziś bazylię traktuje się jako roślinę ozdobną.
- Odstrasza owady.
Choroby
Zdarzają się rzadko, ale może ją zaatakować mączniak lub mszyce. Należy wtedy roślinę zanurzyć w wodzie z mydłem, a następnie dokładnie opłukać.
Ciekawostki
W Indiach bazylia jest poświęcona bogowi Wisznu i Krysznie. Na tę roślinę Hindusi składali przysięgę w sądzie.
W greckim kościele prawosławnym bazylii używa się do przygotowania wody święconej, a pojemniki z bazylią są umieszczane u stopni ołtarzy.
We Francji nazywana jest królewskim zielem.
Na Haiti jest ziołem poświęconym bogini miłości Erzulie.
Wg apokryfów bazylia wyrosła wokół grobu Chrystusa po jego zmartwychwstaniu.
Noszenie liści bazylii w portfelu ma przyciągać do niego pieniądze. Według wierzeń dzięki niej można zatrzymać w domu szczęście i zapewnić mu ochronę, umieszczona w rogach pokoju chroni pomieszczenie. Rozsypanie jej wokół serca ukochanego ma zapewnić jego wierność. Jako kadzidło palona jest dla ochrony przed nieproszonymi energiami i istotami. Przyciąga również szczęście, wierność, przyjaźń.
Powiązana jest z żywiołem ognia a jej planetą jest Mars.
Bibliografia
- Lesley Bremness "Wielka księga ziół", Warszawa, "Wiedza i Życie", 1991 ISBN 83-85231-24-2
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1