Babka_lancetowata
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Babka lancetowata | |
| Systematyka | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Podgromada | Magnoliophytina |
| Klasa | Rosopsida |
| Podklasa | jasnotowe |
| Nadrząd | Lamianae |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | babkowate |
| Rodzaj | babka |
| Gatunek | babka lancetowata |
| Nazwa systematyczna | |
| Plantago lanceolata L. 1753 | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Babka lancetowata, babka wąskolistna, babka koniczynowa, języczki polne, żywiec (Plantago lanceolata L. Sp.Pl.2:113 1753) - gatunek byliny należący do rodziny babkowatych (Plantaginaceae Juss.). Występuje w stanie dzikim w Europie i Azji aż do Himalajów. Gatunek bardzo zmienny, przystosowuje się do róznych warunków.
Charakterystyka
Pęd Pod powierzchnią krótkie kłącze. W czasie kwitnienia wyrastają pędy kwiatonośne osiągające wysokość do 40 cm.Liście Równowąskie, lancetowate, u nasady zwężone w rynienkowaty owłosiony ogonek, skupione są w przyziemne rozety, 3-7 nerwowe. Blaszka liściowa przeważnie całobrzega, rzadko z nielicznymi ząbkami.Kwiaty Z rozetek liściowych wyrasta jedna lub kilka bezlistnych szypułek kwiatostanowych o 5-ciu głębokich bruzdach. Szypułka jest prosto wzniesiona lub podnosząca się. Kwiatki są drobne, niepozorne, białe zebrane gęsty, kulisty lub walcowaty, brunatny kłosek. Kwiatki osadzone w suchobłoniastych przysadkach. Korona ma krótką rurkę i cztery płatki. Kwietnie od maja do września.Owoce Gładkie, błyszczące, czerwonobrunatne nasiona w kształcie czółenek osadzone są po dwa w jajowatej torebce. Jedna roślina wydaje około 1000 nasion.Biotop Występuje na całym obszarze klimatu umiarkowanego, w Polsce jest bardzo pospolita na łąkach, trawnikach, pastwiskach, przydrożach, zboczach i polanach. Często spotykana jako roślina ruderalna lub chwast w koniczynie, lucernie.Wymagania Lubi lekkie i przewiewne gleby, czarnoziemne lub gliniasto-piaszczyste.Zastosowanie
- Roślina lecznicza - jest rośliną znaną od bardzo dawna w lecznictwie. Uważano, że musi ona być silnym środkiem na zranienia skoro nie ginie „nawet na uczęszczanych drogach mimo deptania przez końskie kopyta i rozjeżdżania żelaznymi obręczami wozów”. Przewija się w lecznictwie przez wieki. W starożytności zalecano sok z babki na ukąszenia skorpionów i węży, w średniowieczu na złamania i opuchlizny, a także jako antidotum na miłosne czary. Medycyna ludowa roślinę zalecała w leczeniu chrypki, suchego, przewlekłego kaszlu, nieżytów przewodu pokarmowego oraz dróg moczowych.
- Surowiec zielarski : stanowią liście - Folium Plantaginis (Folium Plantaginis lanceolatae) lub cała roślina (Herba Plantaginis). Rzadziej stosuje się korzeń lub nasiona.
- Skład chemiczny: Zawierają one glikozydy irydoidowe (aukubinę, katalpol), substancje śluzowe i pektynowe, garbniki, flawonoidy i organiczne związki krzemu.
- Działanie : Sok z babki jest lekiem śluzowym i powlekającym. Również napary i odwary działają przeciwzapalnie w jamie ustnej, gardle i przewodzie pokarmowym. Działanie przeciwzapalne i niszczące bakterie zawdzięczamy irydoidom a osłonowe związkom śluzowym. Wyciągi z babki mają również nieznaczne właściwości wykrztuśne i regenerujące nabłonek. Lekko rozkurczają mięśnie gładkie dróg oddechowych. Stosowane są przeciwko kaszlowi (także u palaczy), chrypce, w stanach zapalnych z utrudnionym odkrztuszaniem i zalegającą wydzieliną. W takich przypadkach należy pić sok z babki w ilości pół łyżeczki na ćwierć szklanki ogrzanej wody najlepiej mineralnej 3 razy dziennie lub syrop z babki lancetowatej 4 razy dziennie po łyżeczce.
- Odwar z babki sporządzamy z 1 łyżki suszonych liści na 1 szklankę wody i pijemy 3 razy dziennie po pół szklanki pomocniczo w chorobie wrzodowej oraz zapaleniach żołądka i jelit. Odwar lub sok stosuje się również zewnętrznie. Działa on antyseptycznie, przyspiesza gojenie się ran i regenerację naskórka. Istotne są tu takie składniki jak związki krzemu, garbniki, sole potasu, magnezu i cynku. Rozcieńczony sok lub odwar stosuje się do okładów, przemywań i irygacji. Delikatny wystudzony napar może służyć do przemywań powiek przy zapaleniu spojówek. W przypadkach drobnych zranień i ukąszeń owadów można przykładać świeże, czyste (opłukane) liście babki bezpośrednio na skórę. Na zmęczone oczy możemy przyłożyć 2-3 zmiażdżone lekko tłuczkiem liście na powieki lub 2 łyżki suszonego ziela zalane niewielką ilością wody.
- Liść babki możemy mieszać z innymi ziołami: w schorzeniach gardła, przy kaszlu z tymiankiem, w nieżytach przewodu pokarmowego łączyć z bobrkiem, a w owrzodzeniu żołądka z prawoślazem.
- Zbiór i suszenie : liście często bywają zakurzone, dlatego należy je zbierać z czystych, oddalonych od dróg stanowisk, najlepiej po deszczu i dokładnie przepłukać przegotowaną lub mineralną wodą. Zbioru dokonujemy w okresie kwitnienia od maja do września i suszymy w ciepłym miejscu na strychu lub temperaturze do 40 stopni w piekarniku.
- Działanie : Sok z babki jest lekiem śluzowym i powlekającym. Również napary i odwary działają przeciwzapalnie w jamie ustnej, gardle i przewodzie pokarmowym. Działanie przeciwzapalne i niszczące bakterie zawdzięczamy irydoidom a osłonowe związkom śluzowym. Wyciągi z babki mają również nieznaczne właściwości wykrztuśne i regenerujące nabłonek. Lekko rozkurczają mięśnie gładkie dróg oddechowych. Stosowane są przeciwko kaszlowi (także u palaczy), chrypce, w stanach zapalnych z utrudnionym odkrztuszaniem i zalegającą wydzieliną. W takich przypadkach należy pić sok z babki w ilości pół łyżeczki na ćwierć szklanki ogrzanej wody najlepiej mineralnej 3 razy dziennie lub syrop z babki lancetowatej 4 razy dziennie po łyżeczce.
- sztuka kulinarna : liście po umyciu i usunięciu nerwów są używane na surowo jako sałata, do potraw z twarogu, albo gotowane jako jarzyna lub dodatek do zup ziołowych. Razem z liśćmi pokrzywy i mniszka lekarskiego stanowią składniki sałatki wiosennej.
- Posiada dużą wartość pokarmową jako pasza zielona. U bydła wywołuje biegunkę.
Ciekawostki
Nasiona babki stanowią przysmak kanarków.
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1