Azot - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Azot

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

CNO
 NP    
Nazwa, symbol, l.a.*Azot, N, 7
Własności metaliczneniemetal
Grupa, okres, blok15 (VA), 2, p
Gęstość, twardość1,2506 kg/m3, bd
Kolorbezbarwny
Masa atomowa14,0067 u
Promień atomowy (obl.)65 (56) pm
Promień kowalencyjny75 pm
Promień van der Waalsa155 pm
Konfiguracja elektronowa[He]2s22p3
e- na poziom energetyczny2, 5
Stopień utlenienia±3, 5, 4, 2
Własności kwasowe tlenkówsilnie kwaśne
Struktura krystalicznaheksagonalna
Stan skupieniagazowy
Temperatura topnienia63,14 K(-210,01 °C)
Temperatura wrzenia77,35 K(-195,8°C)
Temperatura krytyczna126,21 K (-146,94°C)
Ciśnienie krytyczne3,39 MPa
Objętość molowa13,54×10-6 m³/mol
Ciepło parowania2,7928 kJ/mol
Ciepło topnienia0,3604 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconejbd
Prędkość dźwięku334 m/s (298,15 K)
Elektroujemność3,04 (Pauling)3,07 (Allred)
Ciepło właściwe1040 J/(kg*K)
Przewodność właściwabd
Przewodność cieplna0,02598 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny1402,3 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1402,3 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny1402,3 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny7475,0 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny9444,9 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny53266,6 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny64360 kJ/mol
izotopwyst.o.p.rs.r.e.r.MeVp.r.
13N{syn.}9,965 minβ+2,22013C
14N99,634%stabilny izotop z 7 neutronami
15N0,366%stabilny izotop z 8 neutronami
16N{syn.}7,13 sβ- 16O
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu

Azot (N, łac. nitrogenium) pierwiastek chemiczny z grupy niemetali. Zawartość w górnych warstwach Ziemi wynosi 0,0019%. Stabilnymi izotopami azotu są 14N i 15N.

Pierwiastek został odkryty w 1772 r. przez Daniela Rutherforda.

Azot w stanie wolnym występuje w postaci N2. W cząsteczce tej dwa atomy tego pierwiastka są połączone ze sobą wiązaniem potrójnym. Azot jest pierwiastkiem stosunkowo biernym chemicznie co spowodowane jest bardzo wysoką wartością energii wiązania w cząsteczce N2, wynosi ona aż 945.33 ± 0.59 kJ · mol-1.

Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% masy). Wchodzi w skład wielu związków, takich jak: amoniak, kwas azotowy, azotany oraz wiele ważnych związków organicznych.

Jest dla życia na Ziemi jednym z najważniejszych pierwiastków. Wchodzi w skład wielu biocząsteczek, takich jak aminokwasy, nukleotydy i kwasy nukleinowe.

Azot w fazie stałej występuje w sześciu odmianach alotropowych nazwanych od kolejnych liter greckich (α, β, γ, δ, ε, ζ). Najnowsze badania wykazują prawdopodobne istnienie kolejnych dwóch odmian (η, θ).

Ciekły azot – jest jednym z najczęściej stosowanych środków chłodzących, do uzyskiwania temperatur poniżej – 100°C, gdyż stosunkowo łatwo można go otrzymać przez skraplanie powietrza. Gazowy azot jest masowo stosowany do napełniania balonów i jako najtańsza z dostępnych atmosfera ochronna w wielu procesach przemysłowych.

[ Otrzymywanie

Azot o wysokiej czystości można uzyskać poprzez termiczny rozkład azotanu(III) amonu:

NH4NO2 → N2↑ + 2H2O

W laboratorium można bardzo łatwo otrzymać azot w wyniku łagodnego ogrzewania mieszaniny chlorku amonu (salmiaku) i azotynu sodu:

NH4Cl + NaNO2 → N2 + NaCl + 2H2O

W przemysłowej metodzie otrzymywania azotu skrapla się powietrze, stosując ciśnienie i temperaturę konieczne do skroplenia azotu. W tych warunkach azot i wszystkie gazy znajdujące się nad nim na skali temperatur krytycznych są w stanie ciekłym.

Trzy pierwiastki znajdujące się pod azotem: neon, wodór i hel są w stanie gazowym. Pierwszy etap procesu polega na odciągnięciu pierwiastków pozostających jeszcze w stanie gazowym. Następny etap to podwyższenie temperatury (lub obniżenie ciśnienia), powodujące odparowanie ciekłego azotu. Odprowadzony azot jest przechowywany i transportowany w stalowych butlach (termosach) - tzw. naczyniach Dewara.