Arnika_górska
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Arnika górska | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Rodzaj | arnika |
| Gatunek | arnika górska |
| Nazwa systematyczna | |
| Arnica montana L. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Arnika górska (Arnica montana L.), nazwy ludowe; kupalnik górski, pomórnik, tranek górski - gatunek byliny z rodziny astrowatych. Występuje na terenach górskich i podgórskich niemal całej Europy. W Polsce występuje w Karpatach, Bieszczadach, Sudetach, na Pomorzu, Suwalszczyźnie, Śląsku.
Spis treści |
Charakterystyka
ŁodygaZielona, krótko omszona, prosta, osiąga 15-60 cm wysokości, wyrastająca z krótkiego kłącza. Na szczycie łodygi jeden koszyczek i dwa po bokach (rzadziej cztery).LiścieCałobrzegie lub ząbkowane. Liście odziomkowe zebrane w rozetę, odwrotnie jajowate i wydłużone, bardzo grube, bez ogonków, z nerwem głównym wyraźnie widocznym od spodu blaszki liściowej (pięcio- siedmionerwowe). Liście łodygowe są mniejsze, zebrane w 1-3 pary, naprzeciwległe, trochę lepkie, 3-nerwowe, siedzące, obejmujące łodygę.KwiatyZłotożółte lub pomarańczowożółte, zebrane w koszyczki o średnicy 6-8 cm. Dno koszyczka owłosione, zaś jego okrywa gruczołkowato owłosiona. Kwiaty środkowe rurkowate, obupłciowe, brzeżne nibyjęzyczkowe o trzech ząbkach, słupkowe (żeńskie). Okres kwitnienia: czerwiec (niziny) - sierpień (góry).OwoceOwłosiona niełupka o dł. 4–5 mm.KorzeńLiczne, cienkie, brunatneBiotopWystępuje na pogórzu, na niżu sporadycznie. Najczęściej w piętrze alpejskim i subalpejskim, na glebach kwaśnych, do wysokości 2500 m. Można ją spotkać na polanach leśnych lub łąkach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Nardetalia [1]
Ochrona
Roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową. W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski jest umieszczona w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V). [2] Wprowadzenie w XVIII wieku arniki górskiej do aptek spowodowało wzrost jej popularności wśród zielarzy i aptekarzy. Prawdopodobnie niekontrolowany zbiór przyczynił się do jej przetrzebienia. W konsekwencji wzięto ją pod ścisłą ochronę. Surowiec zielarski pochodzi z upraw.
Zastosowanie
- Roślina lecznicza:
- Surowiec zielarski: koszyczki arniki (Anthodium Arnicae), susz używany w medycynie, kłącza (Rhizoma Arnicae).
- Skład chemiczny: flawonoidy, laktony seskwiterpenowe, trójterpeny, olejek eteryczny, irydoid, fenolokwasy wolne i związane, aminy, fitosterole.
- Działanie: zewnętrznie na krwiaki, stłuczenia, obrzęki pourazowe, oparzenia. Rzadziej doustnie w zaburzeniach wieńcowego i mózgowego krążenia krwi.
- Zbiór i suszenie: surowiec zbiera się w początkowym okresie kwitnienia rośliny i suszy w warunkach naturalnych.
Ciekawostki
Dawniej w Bawarii, w wigilię św. Jana arnikę wtykano na brzegach pól w celu ochrony przed gradobiciem. Ustawiona w oknie miała chronić przed uderzeniem pioruna.
Zobacz też
Przypisy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1