Afryka_Zachodnia
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Afryka Zachodnia – umowna nazwa określająca tereny położone w Afryce na północ od Zatoki Gwinejskiej i na południe od Sahary. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Afryki Zachodniej zalicza następujące państwa[1]:
- Benin
- Burkina Faso
- Gambia
- Ghana
- Gwinea
- Gwinea Bissau
- Liberia
- Mali
- Mauretania
- Niger
- Nigeria
- Senegal
- Sierra Leone
- Święta Helena (terytorium zależne)
- Togo
- Wyspy Zielonego Przylądka
- Wybrzeże Kości Słoniowej
Czasami do Afryki Zachodniej zalicza się także Saharę Zachodnią (najczęściej jednak wliczana jest ona do krajów Maghrebu), Czad i Kamerun (dwa ostatnie ONZ włącza do Afryki Środkowej). Ze względu na swoje położenie na Saharze Mauretania jest często wyłączana spośród państw Afryki Zachodniej.
Spis treści |
Przeważającą część terytorium Afryki Zachodniej zajmują równiny z wysokością bezwzględną nie przekraczającą 300 m. n. p. m. - wyżej położone tereny występują tylko lokalnie: najwyższe wzniesienie w Afryce Zachodniej to Bintumani w Sierra Leone (1948 m n.p.m.) lub - jeśli uznać przynależność Kamerunu do tego regionu - Góra Kamerun (4095 m n.p.m.). Położenie w obszarze zachodniego Sudanu sprawia, że region ten cechuje się klimatem półsuchym z przeważającą roślinnością charakterystyczną dla obszaru sawann z porą suchą przeważnie w okresie od listopada do marca. Jedynie w obszarze wybrzeży Zatoki Gwinejskiej, zwłaszcza w południowo-wschodniej części regionu (na terytoriach Nigerii i Kamerunu), a także lokalnie wzdłuż rzek pojawia się wilgotny las równikowy. Na północnych terenach Afryki Zachodniej, leżących w strefie Sahelu, przylegającej bezpośrednio do Sahary, występuje duże zagrożenie pustynnieniem - tereny nadające się pod uprawy często występują tam jedynie wzdłuż rzek.
Przez obszar Afryki Zachodniej przepływa kilka ważnych rzek Afryki, m. in. Niger, Wolta, Senegal i Gambia.
[ Grupy etniczne i lokalne językiMiejscowa ludność obszaru Afryki Zachodniej, podobnie jak i praktycznie całego kontynentu afrykańskiego, jest silnie zróżnicowana pod względem etnicznym. Do najliczniejszych grup zaliczają się: Fulanie - rozproszeni po całym obszarze regionu, Bambara - zamieszkujący głównie tereny Mali, Aszanti w Ghanie, Hausa głównie w Nigerii, a także Mandinka, Wolofowie i Sererowie. Istotną rolę w historii regionu odegrali także wędrowni kupcy Diula, odpowiedzialni w przeszłości za rozprzestrzenienie się islamu w tej części świata. Przedstawiciele poszczególnych grup posługują się własnymi językami, jednak z racji dużego przemieszania ludności - jedną miejscowość zamieszkuje często kilka grup - potrafią także porozumiewać się w kilku innych językach regionu. Kilka lokalnych języków funkcjonuje także w roli języków wehikularnych, do najważniejszych zaliczają się języki: hausa, wolof, czy fulfulde, a z kreolskich także krio i krioulo.
[ Języki urzędoweW krajach Afryki Zachodniej obowiązują następujące języki urzędowe:
- angielski – Gambia, Ghana, Liberia, Nigeria i Sierra Leone
- arabski – Czad i Mauretania (wspólnie z francuskim) oraz Sahara Zachodnia
- francuski – Benin, Burkina Faso, Czad (wspólnie z arabskim), Kamerun, Gwinea, Mali, Mauretania (wspólnie z arabskim), Niger, Senegal, Togo, Wybrzeże Kości Słoniowej
- portugalski – Gwinea Bissau i Wyspy Zielonego Przylądka
Większość państw regionu należy do wspólnoty ekonomicznej ECOWAS. Wiąże się z tym między innymi zacieśniona współpraca między tymi krajami, a także dążenie do stworzenia wspólnego rynku. W większości francuskojęzycznych państw regionu (z wyjątkiem Mauretanii i Gwinei) oraz dodatkowo w Gwinei Bissau obowiązuje wspólna waluta – frank CFA. Kraje anglojęzyczne (Gambia, Liberia, Sierra Leone, Ghana i Nigeria) oraz Gwinea zachowały własne waluty, jednak istnieją plany dwustopniowego ujednolicenia systemu walutowego w Afryce Zachodniej: w pierwszej kolejności zaplanowano wprowadzenie wspólnej waluty dla wszystkich krajów anglojęzycznych (brak jest jednoznacznego stanowiska w sprawie ewentualnego zniesienia escudo z Wysp Zielonego Przylądka), a następnie jednej waluty dla całego regionu. W praktyce jednak prace przygotowawcze toczą się bardzo powoli i istnieje obecnie duże opóźnienie względem planów.
[ Transport Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.[ Przypisy| Afryka | Ameryka Południowa | Ameryka Północna | Antarktyda | Australia | Azja | Europa |
Afryka: Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia
Ameryka: Anglosaska · Centralna · Karaiby · Mezoameryka · Łacińska · Południowa · Północna · Środkowa
Azja: Bliski Wschód · Daleki Wschód · Południowa · Południowo-Wschodnia · Północna · Środkowa · Zachodnia · Zakaukazie
Europa: Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia
Australia i Oceania: Oceania · Australazja · Melanezja · Mikronezja · Polinezja
Region polarny: Arktyka · Antarktyka
Atlantycki (Atlantyk) · Arktyczny · Indyjski · Południowy · Spokojny (Pacyfik)
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1