Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej powstałe w 1918 roku. Od strony lądowej graniczy z Litwą (453 km), Białorusią (141 km), Rosją (217 km) i Estonią (339 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1150 km, ponadto Łotwa posiada 531 km wybrzeża Morza Bałtyckiego. Łotwa od 1 maja 2004 jest członkiem Unii Europejskiej i NATO, poza tym należy do ONZ, OBWE, Rady Europy oraz Rady Bałtyckiej i Rady Państw Morza Bałtyckiego.

Organem ustawodawczym jest jednoizbowy parlament – Sejm (Saeima), składający się ze 100 parlamentarzystów wybieranych na czteroletnią kadencję. Prezydent jest wybierany przez Sejm na kadencję trwającą 4 lata. Reprezentuje on państwo na arenie międzynarodowej, jest najwyższym zwierzchnikiem sił zbrojnych Łotwy, a także ma prawo powoływać i odwoływać ambasadorów i innych przedstawicieli państwa.

Organem wykonawczym jest Gabinet Ministrów (Ministru kabinets), składający się z premiera i ministrów przez niego powołanych. Premier wyznaczany jest przez prezydenta państwa. Gabinet Ministrów musi otrzymać wotum zaufania w Sejmie, jest przed nim także odpowiedzialny za swoje działania.

Partie polityczne mające reprezentację w parlamencie: Nowa Era (Jaunais laiks, JL), Pierwsza Partia Łotwy (Latvijas Pirmā Partija, LPP), Łotewska Partia Socjalistyczna (Latvijas Sociālistiskās partija, LSP), Łotewska Partia Zielonych (Latvijas Zaļā partija, LZP), Łotewska Unia Rolników (Latvijas Zemnieku savienība, LZS), Dla praw człowieka w Zjednoczonej Łotwie (Par cilvēka tiesībām vienotā Latvijā, PCTVL), Partia Ludowa (Tautas partija, TP), Ludowa Partia Harmonii (Tautas Saskaņas partija, TSP), Dla Ojczyzny i Wolności (Tēvzemei un Brīvībai/LNNK, TB/LNNK).

W wyniku włączenia Łotwy do ZSRR przesiedlono tam wtedy wielu Rosjan. Dziś większość z Rosjan mieszkających na Łotwie nie zna języka łotewskiego co powoduje, że Łotwa nie chce przyznać wielu z nich obywatelstwa.

• skład etniczny (narodowości): Łotysze 59,8%, Rosjanie 28,1%, Białorusini 3,8%, Ukraińcy 2,4%, Polacy 2,4%, Litwini 1,3%, Liwowie 0,08%, inne 2,2%
• języki: łotewski (oficjalny), rosyjski, białoruski, polski, liwski, łatgalski i inne
• wyznania: luterańskie, rzymskokatolickie, rosyjskie prawosławne

Łotysze są protestantami (luteranie), duża liczba niewierzących. Na Łotwie główne wyznania to:

• Kościół katolicki - ponad 500 tys., (głównie Polacy)
• luteranie - ok. 450 tys., (głównie Łotysze)
• Prawosławie - 350 tys. (głównie Rosjanie)
• Inne grupy wyznaniowe - ok. 20 tys.

Liczba niewierzących to ok. 1,1 mln[2].

Kraj zasiedlany był przez plemiona bałtyckie, oraz ugrofińskie na północy od IX do XI wieku. Od końca XII w. penetracja niemiecka. Od tego czasu zaczęły się tam silne wpływy niemieckie i skandynawskie. W XIII w. podbity przez Mieczowych Kawalerów i schrystianizowany. Od tej pory stanowił część Inflant. W 1561 włączony do Rzeczypospolitej Obojga Narodów (Kurlandia i Semigalia jako lenno). W latach od 1621 do 1629 część północna zdobyta przez Szwecję. W XVIII w. kraj włączony do Cesarstwa Rosyjskiego. Podczas I wojny światowej pod okupacją niemiecką. 18 listopada 1918 proklamowanie niepodległości. W latach od 1918 do 1919 walki z oddziałami niemieckimi i radzieckimi. W latach 1934-1940 rządzona autorytarnie przez Kārlisa Ulmanisa. W pakcie Ribbentrop-Mołotow w sowieckiej strefie wpływów: w 1939 utworzenie sowieckich baz wojskowych, od czerwca 1940 okupacja i w sierpniu 1940 włączenie do ZSRR – jako Łotewska SRR (do 1990). W latach 1941-1945 okupacja niemiecka. W maju 1990 deklaracja przywrócenia niepodległości.

Rzeźba i budowa geologiczna

Łotwa jest krajem nizinnym. 57% jej terytorium leży poniżej 100 m n.p.m., a tylko 2,5% powyżej 200 m n.p.m. Średnia wysokość n.p.m. wynosi 87 m.

• najwyższy punkt: Gaizinkalns – 312 m n.p.m.
• najniższy punkt: Morze Bałtyckie – 0 m

Północna część kraju położona jest na południowym skłonie tarczy bałtyckiej, natomiast południowa leży na płycie rosyjskiej.

Klimat

Klimat Łotwy jest umiarkowany, przejściowy o cechach morskich na Półwyspie Kurlandzkim i bardziej kontynentalny na wschodzie. Średnie temperatury roczne wahają się pomiędzy 4,5°C a 6,5°C ( w styczniu od -3°C na zachodnim wybrzeżu do -7°C na północnym wschodzie, w lipcu - ok.17°C). Roczne sumy opadów w zachodniej Kurlandii sięgają 750 mm, natomiast na wschodzie nie przekraczają 550 mm.

Podział administracyjny

Podział Łotwy na 26 okręgów i 7 miast wydzielonych:

Łotwa składa się z czterech krain historycznych:

• Kurlandia
• Liwlandia
• Łatgalia
• Semigalia

Łotwa jest krajem nizinnym, z licznymi wzniesieniami, oraz około 5000 jezior w większości polodowcowych. Słabo urozmaicony krajobraz, oraz także liczne źródła wód mineralnych predestynują Łotwę do stania się miejscem wypoczynku. Dużym atutem Łotwy jest długa linia brzegowa i nadbałtyckie plaże. Najsłynniejszym miastem wypoczynkowym jest otoczona wianuszkiem mniejszych ośrodków Jurmała, skąd można dopłynąć promem do innych portów nad Bałtykiem. Poza Rygą i Jurmałą wielu turystów odwiedza nieodległą od stolicy Siguldę, leżącą na skraju Parku Narodowego Gauja, gdzie podziwiać można: zamki, jaskinie, jeziora, starodrzew. Turyści chętnie odwiedzają także drugie miasto kraju, położony nad Dźwiną Dyneburg.

Nowe tablice rejestracyjne na Łotwie składają się z eurobandu z lewej strony, na którym znajduje się flaga UE, a niżej kod samochodowy Łotwy "LV". Reszta to dwie czarne litery oznaczające serię tablicy rejestracyjnej, myślnik, i cztery cyfry.

Na starych tablicach z lewej strony znajdowała się flaga Łotwy, i kod samochodowy, a dalej dwie czarne litery oznaczające serię tablicy rejestracyjnej, myślnik, i cztery cyfry.

Za dodatkowy koszt (LVL 2,500) są dostępne tablice rejestracyjne z dowolnym tekstem lub kombinacją cyfr.

Łotwa jest przez Rosję oskarżana o łamanie praw człowieka ludności niełotewskiej. Ludność ta (głównie rosyjska), która znalazła się na terytorium Łotwy po aneksji tej republiki przez ZSRR w 1940 – w większości pozbawiona jest praw wyborczych, co budzi kontrowersje nie tylko Federacji Rosyjskiej, ale także Rady Europy i Unii Europejskiej. Z prawie 850 tys. Rosjan żyjących na Łotwie, tylko 250 tys. uzyskało obywatelstwo łotewskie i prawa wyborcze. Jeszcze do roku 2002 kandydaci na posłów i radnych musieli udowadniać swoją dobrą znajomość języka łotewskiego. Zarzuty wobec Łotwy dotyczą też braku zwalczania jakoby narastających tendencji faszystowskich w kraju.

• władze Łotwy na emigracji (1945-1990)
• Łotewska wojna o niepodległość

• Kancelaria prezydenta Łotwy
• Gabinet Ministrów
• Parlament Łotwy – Saeima